काठमाडौं । हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको पवित्र महिना साउनको पहिलो सोमबार आज देशभरका शिवालयहरूमा भगवान् शिवको विशेष पूजा–आराधना भइरहेको छ । आराध्यदेव पशुपतिनाथ मन्दिरसहित देशभरका प्रमुख शिव मन्दिरहरूमा बिहानै (कतिपय स्थानमा मध्यरात) देखि नै दर्शनार्थी र भक्तजनको उल्लेख्य भीड लागेको छ ।
सनातन परम्पराअनुसार साउन महिनाको प्रत्येक सोमबार भगवान् शिवको व्रत बस्ने, विशेष पूजा गर्ने, जलाभिषेक, जप, तप तथा दान–पुण्य गर्ने चलन छ । धार्मिक विश्वासअनुसार साउनको सोमबार चोखो निष्ठाका साथ व्रत बसेर शिवको आराधना गर्दा सम्पूर्ण मनोकामना पूरा हुने, पाप नाश हुने, मानसिक शान्ति प्राप्त हुने र परिवारमा सुख, शान्ति तथा समृद्धि छाउने जनविश्वास रहिआएको छ ।
साउन महिना र शिवजीको पूजाबीच गहिरो पौराणिक सम्बन्ध छ । पौराणिक मान्यताअनुसार समुद्रमन्थनका क्रममा निस्किएको ब्रह्माण्डकै विनाशकारी कालकूट (हालाहल) विष लोककल्याणका लागि भगवान् शिवले आफ्नै कण्ठमा धारण (पान) गरेका थिए । सो विषको तीव्र ताप र दाहलाई कम गर्नका लागि देवताहरूले शिवजीलाई निरन्तर जल अर्पण गरेका थिए । सोही ऐतिहासिक र धार्मिक स्मरणमा साउन महिनाभर शिवलिङ्गमा जलाभिषेक गर्ने परम्परा बसेको विश्वास गरिन्छ ।
सोमबारलाई भगवान् शिवको प्रिय दिन मानिन्छ । शिवले आफ्नो जटामा चन्द्रमालाई धारण गरेका कारण उनलाई ‘चन्द्रशेखर’ पनि भनिन्छ । चन्द्रमा शीतलता, मन र शान्तिको प्रतीक भएकाले सोमबार शिवको पूजा गर्दा मानसिक शान्ति, सकारात्मक ऊर्जा र आध्यात्मिक लाभ प्राप्त हुने धार्मिक मान्यता छ ।
विशेष गरी साउनको सोमबारलाई वर्षका अन्य सोमबारभन्दा बढी फलदायी र पुण्यदायी मानिने भएकाले आज काठमाडौँको पशुपतिनाथ, डोलेश्वर, भक्तपुरको लटेश्वर, ललितपुरको कुम्भेश्वर, धरानको पिण्डेश्वर, चितवनको देवघाटधाम लगायत मुलुकभरका साना–ठूला शिवालयहरूमा गेरुवा वस्त्रधारी बोलबम यात्री र सर्वसाधारण भक्तजनको ठूलो लाम लागेको छ ।
