रसुवाको भोटेकोशीमा आएको भीषण बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुगेपछि नेपालबाट बंगलादेशमा हुँदै आएको विद्युत् निर्यात रोकिएको छ । भारततर्फको विद्युत् निर्यात पनि घटेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ ।
बाढीका कारण चिलिमे र त्रिशूली जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुगेपछि ती आयोजनाबाट उत्पादन हुने करिब ४० मेगावाट विद्युत् बंगलादेश पठाउन नसकिएको हो ।
नेपालले भारत र बंगलादेशमा गरी करिब १ हजार २ सय मेगावाटसम्म विद्युत् निर्यात गर्ने अनुमति पाएको थियो । तर, रसुवा र नुवाकोटका जलविद्युत् आयोजनामा बाढीले क्षति पुर्याएपछि विद्युत् उत्पादन घटेको छ । त्यसको असर भारततर्फको निर्यातमा समेत परेको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
बाढीबाट प्राधिकरण र निजी क्षेत्रका गरी १२ वटा जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुगेको छ । सञ्चालनमा रहेका आयोजनाका साथै निर्माणाधीन आयोजनाका संरचनामा समेत क्षति पुगेको छ ।
बाढीपछि प्रभावित आयोजनामा कार्यरत धेरै श्रमिक तथा कर्मचारी सम्पर्कविहीन छन् । नेपाली र विदेशी गरी ९ सय ७४ जना कामदार तथा कर्मचारीको अवस्था अझै पत्ता लाग्न सकेको छैन । बाढी आएको एक साताभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि सुरुङ, भूमिगत विद्युत्गृह, कार्यालय र आवास क्षेत्रमा रहेका उनीहरूको अवस्था यकिन हुन सकेको छैन ।
यता, प्रभावित आयोजनामा खोज तथा उद्धारको काम जारी छ । लाङटाङ जलविद्युत् आयोजनामा विदेशी प्राविधिकसहित २५ जनाको टोलीले सुरुङभित्र खोजी गरिरहेको छ । टोली सुरुङभित्र करिब १ सय ५० मिटरसम्म पुगेर दुई ठाउँमा होल बनाएर फसेका व्यक्तिको अवस्था खोजिरहेको छ ।
चिलिमे जलविद्युत् आयोजनामा पनि विदेशी प्राविधिकसहितको टोलीले खोज तथा उद्धार गरिरहेको छ ।
माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ आयोजनामा ९३ जनाको टोली उद्धारमा खटिएको छ । टोलीले एक्स्काभेटर प्रयोग गरेर सुरुङको आउटलेटमा जम्मा भएको लेदो, माटो र अन्य अवरोध हटाइरहेको छ । सुरुङभित्र जान सहज बनाउन आवश्यक ठाउँमा ब्लास्टिङ गरेर होल ठूलो बनाउने कामसमेत भइरहेको छ ।
त्यस्तै, माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘बी’ आयोजनामा नेपाली सेना, गैरसैनिक कर्मचारी र आयोजनाका अधिकारीसहितको टोली परिचालन गरिएको छ । टोलीले पहिरो र लेदोका कारण अवरुद्ध बाटो खुलाउने तथा माटो हटाउने काम गरिरहेको छ ।
भौगोलिक कठिनाइ, पहिरो, लेदो र सुरुङभित्र जमेको माटोका कारण खोज तथा उद्धारमा कठिनाइ भइरहेको छ । प्रभावित आयोजनाबाट विद्युत् उत्पादन पुनः सुरु नभएसम्म भारत र बंगलादेशतर्फको विद्युत् निर्यातमा थप असर पर्न सक्ने प्राधिकरणले जनाएको छ ।
