नेपालको पर्वतारोहण इतिहासमा निर्मल ‘निम्स’ पुर्जा ( “Nims Dai” ) एउटा यस्तो नाम हो, जसले साहस, अनुशासन र असम्भवलाई सम्भव बनाउने दृढ संकल्पको प्रतीकका रूपमा विश्वभर पहिचान बनाएका छन्। ब्रिटिश सेनाको विशेष फौज (UK Special Forces) मा सेवा गरेपछि उनले आफ्नो जीवन हिमाल आरोहणमा समर्पित गरे र छोटो समयमै विश्व पर्वतारोहणमा असाधारण सफलता हासिल गरे।
सन् २०१९ मा उनले ‘प्रोजेक्ट पसिबल’ अन्तर्गत विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल केवल १८९ दिनमै आरोहण गरेर नयाँ विश्व कीर्तिमान कायम गरे। यसअघि यो कीर्तिमान कायम गर्न वर्षौं लाग्ने गरेको थियो। उनको यो उपलब्धिले नेपाली पर्वतारोहीहरूको क्षमता र नेतृत्वलाई विश्वमाझ नयाँ उचाइमा पुर्यायो। सन् २०२१ मा निम्स पुर्जाले नेपाली आरोहीहरूको टोलीको नेतृत्व गर्दै के–टु (K2) हिमालको इतिहासकै पहिलो सफल शीतकालीन आरोहण सम्पन्न गराए। विश्वकै कठिन मानिने यस आरोहणले नेपाली आरोहीहरूको साहस र व्यावसायिक दक्षतालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा थप स्थापित गर्यो।
उनको जीवन र अभियानमा आधारित नेटफ्लिक्सको चर्चित वृत्तचित्र “14 Peaks: Nothing Is Impossible” ले विश्वभर लाखौं दर्शकलाई प्रेरित गरेको छ। उक्त वृत्तचित्रमार्फत नेपाली पर्वतारोहण, शेर्पा समुदायको योगदान र हिमाली अभियानको वास्तविकता अन्तर्राष्ट्रिय दर्शकमाझ पुगेको थियो। निम्स पुर्जा केवल सफल आरोही मात्र होइनन्, उनी प्रेरणादायी वक्ता, उद्धार अभियानका अगुवा र मानवताको सेवामा समर्पित व्यक्तित्वका रूपमा पनि परिचित छन्। उनले हिमालमा कठिन परिस्थितिमा परेका धेरै आरोहीको उद्धारमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका छन्। उनका अनुसार, “असम्भव भन्ने शब्द हाम्रो सोचमा मात्र हुन्छ।”
हालै पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमाल क्षेत्रमा आएको भीषण हिमपहिरोमा उनीसहित अन्य आरोहीहरू ज्यान गुमाएको घटनाले विश्व पर्वतारोहण समुदायलाई गहिरो शोकमा डुबाएको छ। उनको निधनले नेपालले एक साहसी, दूरदर्शी र विश्वलाई प्रेरणा दिने व्यक्तित्व गुमाएको छ। यद्यपि उनले स्थापित गरेका कीर्तिमान, नेतृत्व र नेपाली पर्वतारोहणलाई विश्वमञ्चमा पुर्याएको योगदान सदैव स्मरणीय रहनेछ। निर्मल ‘निम्स’ पुर्जाको जीवनले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छ—ठूलो सपना देख्ने, त्यसका लागि निरन्तर संघर्ष गर्ने र सीमालाई चुनौती दिने साहस भए असम्भव पनि सम्भव बन्न सक्छ।
